Mục lục
Tác giả: Bùi Phụ
Hơn 40 năm qua, trên vùng đất thừa nắng, thiếu mưa, có lão nông dân U80 bất kể cái nắng “cháy da, cháy thịt”, ngày ngày chăm chút từng chiếc lá, chùm bông để cho ra những trái nho xanh, đỏ, ngon ngọt và những ly rượu vang nho thơm ngon nức tiếng… Đó là ông Nguyễn Văn Mọi, ở xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa (tỉnh Ninh Thuận trước đây), được bà con nông dân trong vùng gọi cái tên trìu mến là ông Ba Mọi.
Tiếp một đoàn khách, như được bài học quý
Năm nay đã 78 tuổi, ông Ba Mọi vẫn ngày đêm bên gốc nho, để chăm chút cho từng chiếc lá, cành nho để cho ra những sản phẩm nho chất lượng.
Ông Ba Mọi cũng từng là một trong những nông dân vinh dự được Trung ương Hội Nông dân chọn là Nông dân Việt Nam xuất sắc vào năm 2021.
Lão nông 78 tuổi Ba Mọi bên vườn nho của gia đình ở xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa
(huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận cũ). Ảnh: Bùi Phụ
Một ngày trung tuần tháng 9/2025, chúng tôi theo chân đoàn du khách từ TP.Cần Thơ ghé thăm trang trại nho Ba Mọi ở xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa (thôn Hiệp Hòa, xã Phước Thuận, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận cũ).
Hai bên con đường làng, lối vào trang trại nho Ba Mọi là cánh đồng lúa xanh mượt, có đàn dê trắng của bà con nông dân thả ăn cỏ ven bờ, chúng tôi cảm nhận nơi đây là vùng quê thanh bình, yên ả.
Chúng tôi được người nhà của lão nông Ba Mọi nhiệt tình mời ăn nho, uống vang nho, siro, các loại nước ép làm từ trái nho sạch của trang trại. Đang ở ngoài vườn nho, hay tin có đoàn khách phương xa ghé thăm, lão nông Ba Mọi liền vào tiếp khách.
“Tôi Ba Mọi đây, xin kính chào bà con, khách quý. Xin mời bà con ăn thử vài trái nho, nếm tí vang nho rồi cho tôi xin vài lời nhận xét. Ngon hay chưa ngon, đều là lời nhận xét chân thành, quý báu của bà con, để chúng tôi làm tốt hơn…”.
Lão nông 78 tuổi Ba Mọi đang trao đổi với du khách bên vườn nho của gia đình ở xã Ninh Phước,
tỉnh Khánh Hòa(huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận cũ). Ảnh: Bùi Phụ
Nghe giọng của lão nông 78 tuổi trầm ấm, nhìn làn da rám nắng, phong cách giản dị của ông Ba Mọi, nhóm du khách chúng tôi có cảm nhận ông rất gần gũi, thân thiện, đúng chất lão nông của vùng đất “gió như phan, nắng như rang” tỉnh Khánh Hòa.
Dẫn chúng tôi tham quan vườn nho sạch dưới buổi chiều tà, ông Ba Mọi kể lại cuộc “tình chung thuỷ” của ông với cây nho, những năm tháng, thăng trầm, cay đắng, ngọt bùi mà ông đã đón nhận.
Thấy ông Ba Mọi nhiệt tình với khách, tôi hỏi: Ngày nào bác cũng tiếp khách, mà tiếp nhiều thế này bác có mệt không?
Ông Ba Mọi nhanh miệng: “Không đâu cháu! Mà nếu có mệt tí cũng cố gắng. Với tôi, mỗi khi tiếp và trao đổi với 1 đoàn khách phương xa đến đây, tôi thấy mình như vừa học xong một bài học hay, bài học quý! Nói chuyện với khách, tôi có cảm nhận như mình được cung cấp thêm lượng kiến thức lớn. Bởi khách đến từ mọi miền đất nước, mang nhiều nét văn hoá phương xa nên tôi rất cần học hỏi. Đây là một điều quý, tôi thấy vui nhiều hơn mệt…”.
Lão nông 78 tuổi Ba Mọi đang giới thiệu với du khách những ly rượu vang nho trong hầm ủ ở vườn nho
ở trang trại nằm trên địa bàn xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa(huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận cũ). Ảnh: Bùi Phụ
Theo lời ông Ba Mọi, khách nào ông cũng quý, nhưng ông thích nhìn thấy mấy em thanh niên, tuổi sinh viên vào tham quan để ông có cơ hội làm mới mình…
“Nhiều em sinh viên tới đây tìm hiểu kinh nghiệm thực tế từ cây nho để bổ sung cho việc học, tôi trò chuyện với các em suốt ngày về kỹ thuật làm nông nghiệp, nhất là ngành chế biến thực phẩm sạch mà không thấy chán. Qua những lần tâm sự, tôi đều gửi gắm, nếu có điều kiện thì cùng bà con nông dân làm nông nghiệp sạch, cung cấp thực phẩm sạch để tốt cho sức khỏe người tiêu dùng…”, ông Ba Mọi nói.
Nông dân làm trái nho sạch
Ông Ba Mọi xuất thân từ một gia đình nông dân, ngay từ thời trai trẻ, ông đã bày tỏ niềm đam mê mãnh liệt với nghề trồng nho truyền thống của vùng đất Ninh Thuận (cũ).
Hơn 40 năm trước, ông Ba Mọi tự mày mò sách vở, theo học các lớp khuyến nông của địa phương tổ chức để nâng cao kiến thức. Nhờ đó, ông thấy rõ chỉ có kỹ thuật trồng nho sạch mới đưa trái nho Ninh Thuận vươn xa.
Với sự đồng hành tích cực của những chuyên gia nông nghiệp, ông Ba Mọi đã áp dụng khoa học, kỹ thuật tiến bộ vào quy trình sản xuất nho sạch và tạo nên thương hiệu nho sạch Ba Mọi nói riêng, nho sạch của bà con ở Ninh Thuận được nhiều người biết như hôm nay.
Trang trại nho Ba Mọi được chăm sóc hoàn toàn bằng phân chuồng và phân hữu cơ, áp dụng những chế phẩm sinh học, thay thế thuốc trừ sâu để phun trên cây nho… Ông Ba Mọi cho biết, suốt nhiều năm qua và đến nay, trang trại của gia đình ông luôn áp dụng quy trình kiểm soát chặt chẽ, hướng tới một loại nho hữu cơ (Organic Grape) cao cấp tại Việt Nam.
Nhiều du khách nhận định, với cách tiếp thị chân thật, dể hiểu “nho sạch không thuốc trừ sâu” của ông Ba Mọi đã giúp thương hiệu nho sạch Ba Mọi có được tên tuổi, chỗ đứng như ngày hôm nay.
Lão nông 78 tuổi Ba Mọi đang trao đổi với du khách bên vườn nho của gia đình ở xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa
(huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận cũ). Ảnh: TSN
Thành công của sản phẩm là lòng chân thật của nông dân
Theo lời ông Ba Mọi, thời gian qua nhiều khách phương xa tìm đến trải nghiệm, học hỏi, mua sản phẩm từ cây nho ngày càng nhiều. Lượng khách đến ngày càng đông đã chứng minh cho sự uy tín của trang trại nho Ba Mọi và cũng là nhờ “tiếng lành đồn xa”.
“Khách đông là nhờ lòng chân thật của gia đình nông dân chúng tôi. Tôi có niềm tin trên đất nước này cũng có hàng nghìn nông dân làm và bán sản phẩm của mình bằng tấm lòng chân thật.
Hằng ngày, tôi luôn dặn lòng mình và luôn nhắc nhở con cháu, chỉ có sự thật thà, chất phác của mình, mới mang lại thành công cho từng sản phẩm. Nhất là những sản phẩm do chính mình làm ra phải an toàn thì mới được bán cho khách hàng. Tuyệt đối không vì tí lợi nhuận mà sử dụng những hóa chất độc hại, làm ảnh hưởng đến sức khỏe cho cả cộng đồng, du khách…”, ông Ba Mọi chia sẻ.
Hiện nay, trang trại nho Ba Mọi có hàng chục loại nho, trong đó có hàng chục loại nho tươi ăn quả (gồm 4 giống nho đỏ, 3 giống nho xanh, giống Italia và Blackqueen) và 4 loại nho dùng để làm rượu (gồm giống nho Cabernet Sauvignon, Chenin Blanc, Syrah và Syrah 1).
Từ lâu, nho Ba Mọi đã đạt VietGAP, các sản phẩm làm từ trái nho đạt chứng nhận OCOP tỉnh Ninh Thuận (nay là tỉnh Khánh Hoà) như sản phẩm nho tươi, nho sấy, táo sấy, vang Phan Rang…
Lão nông 78 tuổi Ba Mọi đang kể lại hành trình 40 năm của mình bên trong hầm ủ ở vườn nho ở trang trại nho Ba Mọi
thuộc xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa(huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận cũ). Ảnh: Bùi Phụ
Cách đây hơn 5 năm, ông Ba Mọi đã thực hiện được ước mơ lớn của mình là hệ thống chưng cất, ép và sản xuất những sản phẩm từ trái nho như rượu nho, rượu vang nho ngay tại trang trại nho Ba Mọi.
Ông Ba Mọi cho biết, có một số người tiêu dùng nhầm lẫn giữa rượu nho và rượu vang nho.
Rượu nho có thể làm từ giống nho tươi, cách làm đơn giản, không cần máy móc, công nghệ. Tức là từ trái nho ăn tươi, thu hoạch về xong ủ, ép với ít đường thời gian ngắn thôi sẽ thành rượu nho.
Riêng rượu vang nho là phải theo một tiêu chuẩn quốc tế, thứ nhất là giống nho, thứ hai là phải có công nghệ, thứ ba là phải có hầm ủ rượu vang, thứ tư là phải ủ trong thùng gỗ sồi để tăng hương vị. Một điều quan trọng nữa là thời gian càng lâu thì vang nho càng ngon, càng giá trị. Do đó, rất cần nguồn tài chính lớn để đầu tư vào những thùng gỗ sồi ủ rượu.
Trang trại Ba Mọi đã trồng những giống nho để làm rượu vang nho, như giống vang đỏ là Cabernet Sauvignon, Syrah và giống vang trắng là Sauvignon Blanc và một số giống khác của trang trại.
Riêng công nghệ làm rượu vang nho thì trang trại Ba Mọi nhận được chuyển giao công nghệ của Trường Đại học Tôn Đức Thắng (TP. HCM) và hiện công nghệ này hoạt động rất hiệu quả. Ông Ba Mọi đã xây dựng được hầm rượu vang nho, trong đó là các thùng gỗ sồi nhập khẩu từ nước Nga về để ủ vang nho.
Ước mơ của lão nông tuổi 78
Tôi hỏi thêm, tuổi 78 rồi, bác mơ ước về cây nho, tương lai của nho sạch do bà con nông dân làm ra?
Nghe tôi hỏi câu này, nét mặt ông Ba Mọi hiện rõ sự trăn trở, mắt ông nhìn về phía vườn nho, ông im lặng một hồi rồi giọng chậm buồn: “Trải 40 năm trải qua với cây nho, tôi cảm nhận được nhiều thăng hoa trong cuộc sống. Nhìn bà con nông dân cùng trồng nho sạch với mình, có mức thu nhập tốt, nhìn du khách ngày ngày đến trang trại Ba Mọi đông hơn, tôi vui lắm! Nhưng sâu trong tâm, tôi cảm thấy buồn pha lẫn sự nuối tiếc. Bởi hiện tại, sự liên kết giữa doanh nghiệp lớn và nông dân trồng nho sạch còn lỏng lẻo…”.
Theo lời ông Ba Mọi, ở vùng đất Ninh Thuận này(nay là tỉnh Khánh Hòa), có những cây đặc sản nổi tiếng khác như nha đam, măng tây được người tiêu dùng đón nhận. Hai loại cây này, đều có những doanh nghiệp lớn, công ty tầm cỡ liên kết với nông dân đang thực hiện, phát triển rất tốt.
Ở tuổi 78 rồi, ông Ba Mọi vẫn hy vọng một ngày nào đó sẽ có doanh nghiệp lớn, nguồn tài chính dồi dào, đến đây đầu tư,
liên kết chặt chẽ với bà con nông dân trồng nho sạch, phát triển thương hiệu rượu vang nho Phan Rang lên tầm cao mới. Ảnh: Bùi Phụ
Riêng cây nho thì chưa được chặt chẽ như hai cây trên. Ở tuổi 78 rồi, ông Ba Mọi vẫn ngày đêm mong cầu, một ngày nào đó sẽ có doanh nghiệp lớn, nguồn tài chính dồi dào, đến đây đầu tư, liên kết chặt chẽ với bà con nông dân trồng nho sạch, phát triển thương hiệu rượu vang nho Phan Rang lên tầm cao mới.
Vì vậy, tuổi 78 rồi ông Ba Mọi vẫn lo cho cây nho và ông mong một ngày gân đây sẽ có doanh nghiệp lớn, đủ uy tín đồng hành cùng nông dân, mở rộng diện tích các vùng trồng, nâng cao sản lượng, áp dụng khoa học kỹ thuật giúp nâng nông dân nâng cao chất lượng, đa dạng sản phẩm chế biến nho từ trái nho sạch.
“Nếu có được sự liên kết này, tôi tin là tương lai, thương hiệu nho sạch Khánh Hòa, rượu vang nho Phan Rang sẽ lớn hơn, tầm cỡ hơn. Sản phẩm từ nho sẽ rộng cửa ra thị trường quốc tế nhiều hơn, đời sống bà con nông dân trồng nho sạch sẽ phát triển nhiều hơn…”, ông Ba Mọi ao ước.
Lão nông 78 tuổi Ba Mọi đang trao đổi với du khách bên vườn nho của gia đình ở xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa
(huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận cũ). Ảnh: TSN
Người nông dân cả đời sống với cây nho, giúp đỡ bà con trồng nho
Theo Hội Nông dân tỉnh Ninh Thuận (nay là tỉnh Khánh Hòa), nông dân Nguyễn Văn Mọi cần cù, chịu khó tìm tòi, học hỏi những kỹ thuật trồng nho mới.
Trang trại được tạo ra để trồng và bán nho, nhưng nhờ công ông Ba Mọi đã đưa thương hiệu nho Ba Mọi nổi tiếng với du khách trong và ngoài nước, trở thành một điểm du lịch sinh thái nổi tiếng, một nơi nghiên cứu cho sinh viên nông nghiệp.
Trang trại nho Ba Mọi hiện có 8 lô trồng nho với nhiều loại giống, có tổng diện tích hơn 10.300m2 và hệ thống sơ chế, chưng cất rượu vang nho.
Ông Ba Mọi liên kết, hướng dẫn kỹ thuật trồng nho theo hướng hữu cơ cho hơn 20 hộ trồng nho ở địa phương. Nho của bà con làm ra được công ty của ông Ba Mọi bao tiêu sản phẩm. Nhờ đó, đã tạo công ăn việc làm thường xuyên cho gần 40 lao động địa phương có thu nhập ổn định hàng tháng.
Nhiều năm liền, ông Ba Mọi là nông dân tiêu biểu sản xuất kinh doanh giỏi cấp tỉnh Ninh Thuận, là đơn vị 5 năm liền được Trung ương Hội Nông Dân Việt Nam tôn vinh “Sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu”.
(Nguồn Báo danviet.vn)
